ترنج

مشروطه

۵۳ مطلب

  • آری او سپهدار اعظم بود یا همان محمد‌ولی خان تنکابنی. یکی از فاتحان تهران همراه سردار اسعد بختیاری که در زمان استبداد محمد علی شاه قاجار تهران را از دشمنان مشروطه بازپس گرفتند. چون فاتح تهران، فئودال و زمین‌دار بود به فئودال مشروطه‌خواه هم شهرت یافته است.

  • روزنامه‌نگارها، گلیسیرین را از دواخانه می‌خریدند و برای نوشتن از این ماده استفاده می‌کردند. به همین دلیل در دوره مشروطه، فروش گلیسیرین در دواخانه‌ها ممنوع می‌شود. فرق شب‌نامه‌نگاری با روزنامه‌نگاری این بوده که شب‌نامه‌نگاری در ساعات شبانه و توسط چند نفر انجام و توزیع می‌شد و دومین تفاوت در این بود که شب‌نامه دیوارکوب می‌شد، اما روزنامه این خاصیت را نداشت.

  • جنبش مشروطه آغازی درخشان بر تجربه مردم‌سالاری و توسعه مدنی در جامعه شهری ایران بود. درصورتی‌که این تجربه استمرار می‌یافت، می‌توانست به تحکیم تدریجی دموکراسی در ایران بینجامد. اما اختلال و انقطاع این تجربه با کودتا یا استقرار سلطنت رضاخان شروع نشد بلکه از مدت‌ها قبل‌ازآن، بار‌ها رخ داده بود و آثار زیانبار و انباشته‌شده آن اختلال‌ها و انقطاع‌ها کشور را به‌ویژه در سال‌های جنگ جهانی اول به ورطه هرج‌ومرج و به آستانه تجزیه کشانده بود.

  • تالار برلیان در کاخ گلستان، همان جایی است که ۱۱۷ سال قبل، مظفرالدین‌شاه فرمان مشروطه را آن‌جا خواند. اتاقی که حالا بعد از دیدن افراد مختلف و اتفاقاتی که در طول سال‌های گذشته آن‌ها را تجربه کرده، مرمت شده و از ۱۸ مرداد ۱۴۰۲ قرار است با نام «اتاق فرمان مشروطه» به روی مردم بازگشایی شود. اما مرمت بیش از یک ماهۀ این اتاق تاریخی، با افرادی که با علم به آن‌چه در این اتاق رخ داده، خود متفاوت بود. البته مرمتگران در این طرح مرمت در کنار اقدامات مورد نیاز برای بهسازی فضا، در بخش‌هایی مجبور به برطرف…

  • مشروطه خواهان به خصوص علمایی که به قم رفته بودند، بر سر موضوعاتی که در دستخط نیامده بود و یا آمده بود باید طور دیگری نوشته می‌شد اختلاف داشتند.

  • مستشارالدوله نخستین اثر مکتوب موثر را در توجیه نوعی از مشروطیت یا حکومت قانون نوشت و به همین دلیل بررسی رساله «یک کلمه» او اهمیتی اساسی دارد. مستشارالدوله، تبریزی بود و سمت‌هایی، چون کارپردازی در کنسول‌خانه‌های حاجی ترخان، سن پترزبورگ و تفلیس را بر عهده داشته است.

  • مشروطه را به روایت شخصیت منفی سریال تلویزیونی «آتش و باد» ببینید.

  • در دوم تیرماه ۱۲۸۷ میرزا نصرالله ملک‌المتکلمین، یکی از شناخته‌شده‌ترین واعظان و خطیبان مشروطه‌خواه، به همراه میرزاجهانگیرخان شیرازی، مدیر روزنامه صوراسرافیل و قاضی قزوینی، از روحانیون مشروطه‌خواه، پس از شکنجه، در مقابل محمدعلی‌شاه به قتل رسیدند و در راه مشروطیت فدا شدند.

  • رضاخان در حالی که توسط شاه جوان (احمدشاه) به لقب نسبتا تشریفاتی سردار سپه (فرماندهی کل قزاق و ژاندارمری) رسیده بود، اما در هنگام شرفیابی دربار و در حضور شاه، می‌ایستاد و پیش از او سالن را ترک نمی‌کرد، حال آنکه در منابع آمده است که بی‌نزاکتی نخست‌وزیر بار‌ها خشم شاه مشروطه را برانگیخته است که چرا او پروتکل را رعایت نمی‌کند؟

  • می‌توان احمد شاه را تنها پادشاه واقعا مشروطه ایران دانست. با این حال، عصر او پر از آشوب و بی ثباتی و فساد است. علت چیست؟ چرا ایران نتوانست مشروطه واقعی را تجربه کند؟ بخشی از مشکل به شخص احمد شاه و بخشی دیگر به شرایط کشور، دخالت کشور‌های خارجی و وضعیت اجتماعی مردم باز می‌گردد.

تبلیغات