۵۳ مطلب
احمد کسروی با استناد به نامه محمد طباطبایی درباره مشروطه میگوید: این عالِم بهتر از دیگران معنی مشروطه را فهمیده است. ایده ایران در دوره مشروطه در این نامه کاملا پیداست و جرات و شجاعت طباطبایی در بیان بیپرده حقایق ستودنی است. شاید بتوان گفت که چکیده جنبش مشروطه از دیدگاه نظری و عملی در این نامه جلوه یافته است.
هر حکومتی برای آنکه مدرن باشد، باید مشروطه شود و هر مشروطهای برای تحقق باید ملی باشد. در چنین مشروطهای هر پدیداری نیز باید در وهله نخست متصف باشد به صفت ملی؛ از دولت ملی تا دین ملی.
امروز ما در وضعی هستیم که در بافتار شکاف میان دولت و ملت، مفهوم دولتملت ایرانی هنوز انتزاعی است. آنچه در مشروطهخواهی آغاز شد، پروژهای برای ساختن راستین این دولتملت بود؛ ساختن سیاستی بر پایه رضایت، قانون و مشارکت، نه براساس قدرت و سرکوب.
این عکس در سال ۱۹۰۶ میلادی همزمان با مقطع مشروطه از آرامگاه حافظ گرفته شده است.
این تصویر متعلق بهتحصن مشروطه خواهان در سفارت عثمانی است. ۲۶ ذیقعده ۱۳۲۶ قمری به عنوان تاریخ عکس ذکر شده است.
هیچ فکرش را نمیکرد در ٢۵ تیر ١٢٨٨ یعنی درست یک سال و سههفته پس از آنکه مجلس اول مشروطه را به توپ بست و برخی از سرآمدان مشروطهخواهی را در باغشاه (میدان حرّ کنونی) به دار کشید و ماهعسل جنبش آزادیخواهی را پایان داد و آغازی بر تداوم استبداد مطلقه شد، خود قربانی کینهتوزی با مشروطهچیان شود و از ترس جان اهل و عیالش به سفارت روسیه تزاری پناه ببرد.
شگفتا که سه پادشاه بعدی نیز مانند محمد علی شاه در تبعید از دنیا رفتند و بیرون ایران به خاک سپرده شدند: فرزندش سلطان احمد میرزا یا احمد شاه و همچنین رضاشاه و محمد رضا شاه.
نام وثوقالدوله بیش از هر چیز با قرارداد ۱۹۱۹ گره خورده است. قراردادی که وی بهعنوان نخستوزیر احمدشاه، در ۱۷ مرداد ۱۲۹۸ (۹ اوت ۱۹۱۹) با سر پرسی کاکس، وزیر مختار انگلیس در ایران امضا کرد. این توافقنامه که ایران را به نوعی تحتالحمایه انگلستان درمیآورد، از جمله جنجالیترین و پرمناقشهترین اسناد تاریخ معاصر ایران است.
ملک الشعرای بهار در دوران مشروطه و پهلوی زیست. بهار در سایه محبوبیتش در میان مردم به قدرتی دستیافت که باوجود مخالفت حاکمیت زمانهاش دست از مبارزه برای وطن برنداشت.
کودتای سوم اسفند۱۲۹۹ که با برنامهریزی انگلستان و همدستی رضاخان میرپنج و سیدضیاءالدین طباطبایی به سرانجام رسید، ضربهای ویرانگر به دستاوردهای جنبش مشروطیت بود که زمینههای دموکراسی را در ایران از بین برد و بذر خودکامگی و استبداد سیاسی را در زمین مستعد جامعه ایرانی کاشت. به دنبال فضای تیره و تار پیشآمده پس از مشروطه و در دوران جنگ جهانی اول، انگلیسیها از فرصت بهدستآمده سود جستند تا حریف روسی خود را از صحنه تحولات کشور به کلی خارج سازند. اینان درصدد بودند برای تاراج هویت ایران، دولتی وابسته…
