سنجابی با صراحت میگوید که در غیابِ مجلسین شاه میتوانست فرمانِ عزلِ نخستوزیر را بدهد. اما مصدق، که گویا در برابرِ استدلالهایِ سنجابی خشمگین شده بود، به او گفته بود: «جنابعالی که امروز صبح آمدید اینجا، چَرس کشیدید؟» چَرس همان حشیش است.
۴۶ مطلب
سنجابی با صراحت میگوید که در غیابِ مجلسین شاه میتوانست فرمانِ عزلِ نخستوزیر را بدهد. اما مصدق، که گویا در برابرِ استدلالهایِ سنجابی خشمگین شده بود، به او گفته بود: «جنابعالی که امروز صبح آمدید اینجا، چَرس کشیدید؟» چَرس همان حشیش است.
در اسناد آمریکایی، نام کامل این پروژه TPAJAX بود؛ نه صرفاً AJAX درباره بخش TP اطلاعات بیشتری داریم. پژوهشگران آن را پیشوندی میدانند که در نامگذاری عملیات CIA به ایران مربوط میشد. اما درباره خود کلمه AJAX، ماجرا پیچیده تر است.
دولت مصدق در شرایطی قدرت را در دست گرفت که مسئله نفت به نماد اصلی استقلال سیاسی و اقتصادی ایران تبدیل شده بود. ملی شدن صنعت نفت، واکنشی به قراردادی بود که سهم اندکی از درآمدهای منابع ایران را به کشور اختصاص می داد و بخش عمده کنترل فنی و مالی صنعت را در اختیار بریتانیا قرار می داد.
معاون حقوقی وزارت خارجه نوشت: « نسلها میگذرند، اما یک حقیقت تغییر نمیکند: کشوری که اختیار سرنوشتش را به بیگانه بسپارد، بهای سنگینی خواهد پرداخت.»
نفت دیروز، هستهای امروز و درسهای دیروز، راهبرد امروز همگی روی میز هستند. تفاوت امروز با دیروز در این است که ما میتوانیم با تکیه بر وحدت ملی، اقتصاد مقاومتیِ عملیاتی و دیپلماسی هوشمند، فرمول طرف مقابل را نهفقط بیاثر، بلکه به ضد خود تبدیل کنیم.
در ادامه تصویری از چماقداران کودتای 28 مرداد سال 1332 را مشاهده خواهید کرد.
فضلاللّٰه زاهدی که از طریق کودتای ۲۸ مرداد و با حمایت ایالات متحده و بریتانیا انجام شد، دولت محمد مصدق را سرنگون و بجای او به سمت نخستوزیری ایران منصوب شد.
اهمیت جنبش یا به قولی انقلاب مشروطه در تحولی بنیادی بود که در اندیشه سیاسی دوهزارو۵۰۰ساله ایران ایجاد کرد. بر پایه اندیشه سیاسی سنتی، استبداد دیرپا و تنومند ایرانی ماهیتی شاه-خدایگانی یا شاه-ظلالهی داشت. شاه، «خدایگان سپهر آستان» و سایه خدا بر زمین توصیف میشد. قدرت او مطلق و رأی او جهان مطاع بهشمار میآمد.
«نخستین گام کودتا در شب ۲۵ مرداد با دستگیری سرهنگ نصیری، مجری حکم عزل مصدق، ناکام ماند. در نخستین روزهای ۲۵ مرداد ۱۳۳۲، روزی که به عنوان یکی از نقاط عطف تاریخ معاصر ایران شناخته میشود، تحولات سریعی رخ داد که سرنوشت سیاسی کشور را به شدت تحت تاثیر قرار داد.
کودتا حیثیت سیاسی دکتر مصدق را حفظ کرد اما بر سر کشور چه آمد؟ فضای به نسبت باز و مجلس به نسبت مستقل و تکثر به نسبت پایدار و دربار به نسبت مقید و محدود، بر اثر کودتا جای خود را به اختناق شدید و فرمایشی شدن مجلس و انحصار قدرت و بسط ید دربار داد و سبب طغیانهای خونین پی در پی و بیثباتیها و سرخوردگیها و نومیدیهای ناشی از آن شد. چه جانهای شیرین که تلف شد و چه زندگیهای پربار که از بین رفت و چه آه و حسرتها که باقی ماند!
